Wydawca treści Wydawca treści

Użytkowanie lasu

Użytkowanie lasu jest gałęzią gospodarki leśnej, która zajmuje się planowaniem i racjonalnym pobieraniem użytków leśnych.

Wyróżniamy użytkowanie:
•    główne – dotyczy pozyskania i wykorzystania surowca drzewnego w granicach nie przekraczających możliwości produkcyjnych lasu,
•    uboczne – dotyczy pozyskania i wykorzystania innych użytków niedrzewnych – głównie grzyby leśne oraz owoce – borówki czernicy (zwanej czarną jagodą), borówki brusznicy,  jeżyny, maliny, róży, głogów, jarzębu pospolitego (popularnej jarzębiny czerwonej), żurawiny, bzu czarnego, orzechów laskowych).


Użytkowanie lasu zajmuje się przede wszystkim sposobami i organizacją pozyskania drewna oraz innych płodów leśnych. Pod tym pojęciem rozumiemy ścinkę, okrzesanie, wyrób sortymentów oraz ich odbiór przez pracownika Służby Leśnej. Pozyskanie rozpoczyna się od jego zaplanowania podczas sporządzania planu urządzania lasu. O jego wielkości decyduje tzw. etat cięć. Jest to ilość drewna możliwa do wycięcia w drzewostanach na określonej powierzchni  w okresie 10 lat, które obejmuje plan. Weryfikacja wielkości pozyskania odbywa się podczas szacunków brakarskich, które wykonywane są w roku kalendarzowym, poprzedzającym wycinkę, a na ich podstawie powstaje jednoroczny plan cięć tzw. wniosek cięć. Dają one dokładniejsze informacje na temat ilości i jakości planowanej do pozyskania masy drzewnej. Ponadto zapewniają pozyskanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu, ale również systematycznie zwiększających zapas drewna pozostającego w lasach, tzw. zapasu na pniu. Krótko mówiąc, leśnicy prowadzą w lasach gospodarkę w sposób zapewniający ich trwałość i możliwość odnawiania. Dzięki temu, że etat jest niższy niż przyrost drewna w tym samym okresie, następuje stały wzrost zapasu „drewna na pniu" (w Polsce pozyskuje się ok. 55 proc. przyrostu).

Przed przystąpieniem do prac wykonywany jest szereg czynności przygotowawczych np.: oznaczenie granic powierzchni manipulacyjnej, wyznaczenie miejsc składowania drewna, kierunku obalania drzew i wywozu drewna. W trakcie trwania wycinki surowiec drzewny sukcesywnie jest odbierany i kontrolowany pod względem jakości jego wykonania. Po zakończeniu prac związanych z pozyskaniem, powierzchnia zostaje uprzątnięta w sposób umożliwiający przyszłe odnowienie drzewostanu.


Pozyskane drewno pochodzi z:
•    cięć rębnych – usuwanie z lasu drzewostanów dojrzałych, których podstawowym celem jest ich przebudowa oraz odtworzenie,
•    cięć pielęgnacyjnych (czyszczeń i trzebieży) – usuwanie z lasu części drzew uznanych za niepożądane i szkodliwe dla pozostałych drzew i wartościowych elementów drzewostanu. Pozyskane drewno jest uboczną konsekwencją pielęgnacji drzewostanów w celu zwiększenia możliwości rozwojowych drzew i poprawy ich jakości technicznej,
•    cięć niezaplanowanych – są one konsekwencją wystąpienia klęsk żywiołowych.

Obecnie wyróżniamy następujące sposoby pozyskania drewna:
•    ręczno-maszynowy – drewno pozyskuje się ręcznie, za pomocą pilarek. Prace pilarką obejmują ścinkę, okrzesywanie oraz wyrzynkę na poszczególne sortymenty. Następnie za pomocą ciągników drewno zrywane jest do miejsca składowania, gdzie czeka na odbiór przez klienta.
•    mechaniczny – proces ten jest realizowany z zastosowaniem maszyn wielooperacyjnych: harwesterów, które ścinają, okrzesują oraz wyrabiają sortymenty oraz forwarderów, które wyrobione drewno zrywają. Podnoszą one ergonomię i wydajność prac pozyskaniowych.

Nadleśnictwo Kalisz w obecnie obowiązującym planie urządzania lasu pozyskuje średnio rocznie 50 250 m3 grubizny i około 4 000 m3 drobnicy.

Planowane użytkowanie główne na okres obowiązywania planu urządzania lasu wynosi:
•    etat  powierzchniowy: 8 500,68 ha,
•    etat  miąższościowy: 502 545 m3 grubizny netto,

  •  drewno gatunków iglastych 475 732 m3,
  •  drewno gatunków liściastych 26 813 m3.

Użytkowanie lasu jest dziedziną nie tylko o użytkach leśnych, ale i służącą zaspokajaniu potrzeb społecznych poprzez kształtowanie warunków zdrowotnych i rekreacyjnych.
 


Polecane artykuły Polecane artykuły

Powrót

Nasze lasy

Nasze lasy

Nadleśnictwo Kalisz w całości położone jest na terenie powiatu kaliskiego: Ziemskiego i Grodzkiego, które wchodzą w skład województwa wielkopolskiego. Swoim zasięgiem terytorialnym obejmuje 81.823 ha, 10 gmin powiatu kaliskiego i Miasto Kalisz.

Nadleśnictwo zajmuje pow.  10.966 ha , w tym 10.745 ha stanowią lasy. Lasy nadleśnictwa stanowią jeden obręb  leśny Pieczyska. W skład obrębu wchodzi 8 leśnictw:  Kazala , Orla Góra, Morawin, Winiary, Zajączki, Wróbel, Brzeziny i Wilcze Ługi. Nadleśnictwo położone jest na obszarze 2 różnych krain przyrodniczo-leśnych: IV Krainie Mazowiecko - Podlaskiej, 3 Dzielnicy Równiny Warszawsko- Kutnowskiej, w Mezoregionie Wysoczyzny Kłodawsko - TureckiejIII Krainie Wielkopolsko - Pomorskiej, 9 dzielnicy Kotliny Zmigrodzko - Grabowskiej.
Lasy ochronne (gleboochronne , wodoochronne, ostoje zwierząt chronionych, uszkodzone przez przemysł II strefa, w miastach, wokół miast) stanowią 59% pow. leśnej. Największy kompleks leśny o łącznej pow. ok. 5 tys. ha obejmuje uroczysko Pieczyska i Brzeziny. W kompleksie tym, zlokalizowane są dwa rezerwaty "Brzeziny"- dla paproci długosz królewski i "Olbina" obejmujący jodłę na północnym krańcu zasięgu.
Drugim co do wielkości kompleksem leśnym jest uroczysko Orla Góra o pow. 2.424 ha. Pod względem geomorfologicznym jest to równina ze wzniesieniami w postaci wałów wydmowych, zbudowana z piasków rzecznych dawnych tarasów akumulacyjnych.
Nadleśnictwo Kalisz posiada pewne swoiste cechy, które determinują zarówno zakres prac jak i kształt sporządzanego Planu Ochrony Przyrody. Wyraźne rozciągnięcie obszaru w kierunku północno - południowym, zróżnicowanie geomorfologiczne sprawia, iż na stosunkowo niewielkim terenie posiadamy skrajnie ubogie zbiorowiska Cladonio - Pinetum, jak i wydzielenia jodłowe na granicy północnego występowania w dobrej kondycji zdrowotnej. Ponadto drzewostany nadleśnictwa nie wyróżniają się szczególnymi wartościami tak z punktu widzenia oceny przyrodniczej jak i technicznej. Stąd też, niektóre inwentaryzowane elementy o unikatowych walorach w naszym regionie nie stanowią na tyle cennych wartości przyrodniczych, aby wprowadzić instytucjonalną ochronę prawną.


Dodatkowym elementem wyróżniającym nadleśnictwo jest rozdrobnienie obszaru na ponad 90 kompleksów leśnych. Wynikają z tego powodu pewne trudności organizacyjne, ale przede wszystkim wiąże się to z penetracją przez ludność. Brak stałych ostoi zwierzyny, zagrożenia pożarowe czy zaśmiecanie lasu są skutkiem pełnienia przez lasy tej nieodłącznej funkcji społecznej. Program Ochrony Przyrody Nadleśnictwa Kalisz w swej postaci jest skierowany głównie na zabezpieczanie wszystkich wartościowych przyrodniczo obiektów stanowiących o urozmaiceniu krajobrazu i bioróżnorodności przyrodniczej regionu.